Qonaq Kitabı
QƏZƏLLƏR

Hüsni-rüxsarın kim, oldu canü dil heyran ana
Getdi ol dilbər, bəsi dərdü bəla qaldı mana
Can olmaz isə, sən təki canan yetər mana
Cana, könüldə həmdəm olan qəmdürür mana
Ey cəmalın gülsitani baği-minudur mana
Dilbəra, eşqin tənimdə sevgili candır mana
Getdi ol məhru yanımdan, yüz cəfa qaldı mana
Hər dəm ğəmində naləvü ahim yetər mana
Dilbəra, ol ay yüzün xurşidi-tabandır mana
Xaki-payin, dilbəra, bir taci-dövlətdir mana
Ah kim, sən getdin, ey Ay üzlü, can qaldı mana
Həqq əzəl meyxanəsindən verdi bu cami mana
Xaki-payin sürmədir eynimə, ən`an et mana
Nitqi-ənfasi-Məsihin dəmbədəm candır mana
Ya ilahi, istərəm səndən bu əna`ami mana
Dust yolunda halal olsun, dila, qiyrət sana
Rövşən yüzün ki, zülfin olubdur niqab ana
Eylədim bünyad əvvəl bəndə əz nami-xuda
Canü dilmi qoymuşam yolunda mən, ey dilrüba
Ey könül, sidq ilə hər kim şah ilən yoldaş ola
Hər kimə kim, səncələyin bir pərivəş yar ola
Neylərəm ol cənnəti içində dildar olmasa
Hüsnün bəyani sureyi-Yasinü haləta
Taki rüxsarindən ərrəhman ələl-ərş-istiva
Minbə`d əgər mənimlə həbib olsa aşina
Vəchində peydadır sənin ənvari-zati-kibriya
Zərreyi-mehrində daim, ey cəmalı afitab
Gəldi sürahi məclisə, rəf eyləmiş niqab
Bu aləm hüsninə heyrandır, ey dust
Əhli-həyatə söylərəm, ey həyyi-laməmat
Sərxoşi-cami-ələstəm ta əbəd hüşyar məst
Bu, qəmzə degil, bəladır, ey dust
Dilbəra, dərdimə dərman səndən özgə kimsə yox
Ol pəri kim, bu cəhanda hüsninin həmtası yox
Bu könlüm şad olur qəmdən rüxi çün laləgün görgəc
Həq kəlamı sevmişəm, sureyi-Yasindən mədəd
Munca cövr etdin mana, namehribanlıqdan nə sud?
Fələknin gərdişindən dadü fəryad
Ərzə yazdım mən sana, ey şahi-xubanım, mədəd
Hüsn ilə ziba imişsən, ya Əli, səndən mədəd
Qamətindən münfəildir sayeyi-sərvi-büləhd
Ta ki, dərdindən olubdur yürəgim səd parələr
Həsrətin dərdindən, ey can, bağrım oldu parələr
Ol pəri peykər ki, çeşmindən nihan olmuşdurur
Könlümü alan mənim ol dilrüba yarımdurur
Dilbəra, səncələyin, billah ki, yarım yoxdurur
Bu məşrəbə bir səfayi-candır
Bu tübşi kim, yeri dər ziri-padır
Bu şahi-pürkərəm sahib nəzərdir
Xar oldu yürəgim hicrində, ey gül yüzlü yar
Əzəldən şah bizim sultanımızdır
Cana, qəmində gözlərimə su gəlir-gedir
Vücudini bu könlüm can demişdim
Hər zaman kim, qarşuma ol dilbəri-məhru gəlür
Rüxlərin müshəf, nigara, qaşların mehrablər
Aşiq isən gəl bərü kim, cani-canan məndədir
Ey həq əhli, sən sənin cismində beytüllahi gör
Əzəldən ta əbəd heydər gəlübdür
Şəha, ol zülfi-müşkinin nə ziba çini-pürçindir
Dilbəra, hüsnini sane afitab etmişdürur
Könül ta kim, ğəminlən aşinadır
Hər sübhdəm ki, kuyi-sənəmdən səba gəlür
Mahimi gördüm ki, yüzindən niqab almış gedir
Ta ki, düşdüm hicrinə, könlüm fəğanə başlər
Könül bir yarı sevda kim, pəridir
Ey könül, vəqti-bəhar etdü, xəzan olmuşdurur
Bizim ol dilrüba cananəmizdir
Əya gün yüzlü, çöhrən ayə bənzər
Dilbəra, canımda dərdin bir dəva nisbətlüdür
Din Məhəmməd dinidir səlla əla sahib vüqar
Növcəvan ol pir ikən dövran ki, canan dövridir
Ey ki, sərxoşdur dü çeşmin, ləblərin peymanədir
Bu sürahi bir dilarami-pəri nisbətlüdür
Bir pəri heyraniyəm, bilmən məkani xandadır?
Ta mənim könlümdə, cana, həsrəti-cananədir
Eşq meydanında hər kim can ilən baş oynadır
Nə insansan, sən ey can kim, cəmalın həqqə məzhərdir
Eşqin, ey dilbər, könül təxtində şah olmuşdurur
Dilbəra, hicrin yərasinə ləbin mərhəm düşər
Du zülfündən mənə bir mu gərəkdir
Ta səri-kuyində bu könlüm müqim olmuşdurur
Görəli ol məh yüzün başıma yüz sevda düşər
Mənəm bir tən, vəleykin can anındır
Yanağın, ey pəri, can mənzilidir
Dilbəra, bu dərdimə dərman edərsən, vəqtidir
Dilbəra, ğəmgin könülmü şad qılsan, vəqtidir
Ey könül, ol mənisiz cahili yar etməkmolur?
Cana, sənin cəmalını çün afitab oxur
Eşqiniz, cana, bu könlüm təxtinə sultandurur
Ol sənəm kim, gecə-gündüz can anın heyranıdır
Arizin kim, ol rüxi-pürnur, tab üstündədir
Ta kim, ol zülfin niqabi mahtab üstündədir
Ta kim ol ahu gözün mülki-Xötəndən bac alur
Arizində sünbülin ənbərfəşan etmişdürür
Dilbəra, mehrib əzəldən sidq ilə canımda var
Ey fələk, dövründə neyçün ol nigar əldən gedir?
Ey sənəm, neyçün sənin vədin xilaf olmuşdurur?
Bu mənim cismimdəki zəhmətlərimnol can bilür
Ey sənəm, eşqində hər dəm bu könül bimardir
Gərçi gün xoşdur, vəli rüxsarın andan yaxşıdır
Ənbərin zülfinmidir, ya müşki-tatarındurur?
Ta cəmalın nuri çeşmimdən nihan olmuşdurur
Ey pəri, hüsnün sənin cani-cəhandan yaxşıdır
Ey günəş, hüsnin xəyalı ta ki könlümdən keçər
Bütpərəst oldu könül, bütxanələr küncündədir
Gəl təraş et xəttini, şahi-cahan üç gündə bir
Badi-sübh əz suyi-məşriq afitab almış gəlür
Bu sürahi, filməsəl, bir dilbəri-canandurur
Getmə sən, eşqin ki, bir gənci-nihan əldən gedər
Ol kimsə kim, bu dünyəvü üqbadə şahdir
Kuyin sənin ki, rövzeyi-darüssəlamdir
Gögdəki mahin liqası dust didarındadır
İşim eşqində fəryad eyləməkdir
Mənim ol sevgi yarım gəldi, xoşdur
Təala şanəhü əkbər, bu nə hüsni-dilaradır
Ey könül, yar vəslini qoyma ki, yar əldən gedər
Ləblərin yadi ilə didələrim qan doludur
Bu gün mən munda, yarım anda neylər?
Dilbəra, eşqin sənin cismimdə canım canındır
Bağdaş qurub otursa nigarım, fəğan qopar
Bilmən ki, yar cövrü cəfa kimdən ögrənür?
Pərtövi-hüsnindən, ey dilbər, cahan pür nur olur
Dodağın qənd imiş, bal anda neylər?
Dilbəra, eşqi-rüxün daim bu can üstündədir
Dilbəra, dildə sənin mehri-rüxün can kimidir
İki aləmdə sultandır qələndər
Mənim yolumda yektalər gərəkdir
Ey müsəlmanlar, bu gün ol yari-pünhan ayrılır
Nə buyursan, şəha, fərman sənindir
Aşiqin aqilə daim sözü divanə gəlür
Xandadır ol bimisalın ibtidasi, xandadır?
Gördüm yüzüni, ey sənəm, billah ki, xoş cananədir
Könül, şad ol ki, canan gəldi, derlər
Həqin nüsxələrində bir bəyan var
Gəl, ey arif, sana hər dəm təvafi-həcci-əkbərdir
Nə xacəyəm, nə də mal əksiyimdir
Daneyi-xalin görəndə mürği-dil pərvaz edər
Mana cövrü cəfa qılmaq degil, cananələrdəndir
Cahanda aşiqin çox adı vardır
Əz qeylü qali-mədrəsə xoşdur ki, olsa dur
Boyun bir sərvi-rənadır, güli var
Aşiq oldur kim, sözü canü dililə yar bir
Şəmi-hüsnin çövrəsində canü dil pərvanədir
Sənsizin könlüm, şəha, bir gülbeyi-viranədir
Bir qətreyi-ərəq ki, yüzündən nisar olur
Ol gedən yarımmıdır, ya ixtiyarımdır gedir?
Yandım eşqindən, əya gül yüzlü dildar, üştə gör!
Pərişan zülfi-müşkinin güli-xəndanə düşmüşdür
Ey könül, hərcayi yari ixtiyar etmək nədir?
Ey könül, hər mənisiz cahili yar etmək nədir?
Ey sənin yüzünə baxdıq, qutlu oldu mahimiz
Həsrətindən, dilbəra, qıldı du çeşmim xabsiz
Ta düşübmən eşqinə hicrində mən zarəm hənuz
Biz əzəldən ta əbəd meydanə gəlmişlərdənüz
Dilbəra, şəmsüz-zühadır şöleyi-rüxsariniz
Hali-dilimni bəndədən ol yarə söyləniz
Qəbayi-fəqrü fənadır qumaşi-faxirimiz
Övliyadan hasil etdik eşq ilə sevdayi biz
Sənsən həmişə surətü mənidə şahimiz
Sənsən cahan içində bu gün padşahimiz
Ey dodağın şəhdü şəkkərdir, siyəh xalın məgəs
Yarı gördüm bu gün xəndan oturmuş
Həq ləbindən qönçəni gülşəndə xəndan eyləmiş
Məclis əhli çaxır içəndə dutar əldə əyağ
Ol pəri peykər mana yar olmadı, heyf oldu, heyf!
Ey deyən kim, aqiləm, divanə xoş gəlmək gərək!
Firqətin çəkdim, nigara, vəsli-rüxsarın gərək
Yazmışam bu rüqəni, ol yarə göndərmək gərək
Mən görmədim zəmanədə hüsnin kəmali tək
Ta xəyali-arizin gəldi gözümə xab tək
Cahanda görmədim ziba sənin tək
Yüzündür bu cahan içrə fələkdə mahi-taban tək
Ta vücudim eşqiniz yolunda bolmuşdur həlak
Ey ki, eşqindən olubdur canü dil ğəmdən həlak
İstəmən cismimdə can, ol dilrüba canım gərək
Hər kimin kim, dərdi var, dərmanə göndərmək gərək
Könlüm fəraq içində cəmalın dilər sənin
Cana, ğəmində qismi cəfadır Xətayinin
Ta necə xab içində xəyalın görüm sənin
Ta ki, sən ey ğönçə ləb, ləlini xəndan eylədin
Ol günəş bir zərrədir nuri-cəmalından anın
Dilbəra, mahim mənim fərrüx cəmalındır sənin
Firqətin çəkdim, nigara, şimdi yar olmazmısan?
Gəl ey dildər, tənimdə can olubsan
Qarşudan dün gəldin, ey sərvi-rəvanım, sənmidin?
Yar aydır: – Gün nədir? Aydım: – Cəmalındır sənin
Bəşarət könlümə, şah, sənmi gəldin?
Aqibət, ey məh, məni aləmdə heyran eylədin
Məni əfgar edən ol xəttü xalın
Sataşdı ta mana məstanə çeşmin
Xətü xalında zülfündür dəlili əhli-ürfanın
Ey sənəm, yüzində müşkin zülfini dağıtmagil
Sünbülini arizin dövrində əfşan eylədin
Ahü vaveyla kim, ol gülrüx pəri yarım gegil
Ey mələk, hüsnin sənin nuri-xudadır, bilmiş ol
Axan ol sərvin yanında su degil, yaşımdır ol
Riştədir cismim mənim, kirpüklərin suzən misal
Kim ki, sərməst oluban aşiqi-didar degil
Bu əzilmiş canü dildən, ah, ah əksük degil
Sünbülün küfründən, ey şəhzadə, iman münfəil
Dilbəra, yüzünü görsəm mahi-tabanım derəm
Dilbəra, hüsni-rüxün gülzari-cənnət bilmişəm
Təala şənəhu əkbər ki, bir nuri-xuda gördüm
Dil sana heyran olubdur, ta cəmalın görmüşəm
Xeyli dəmdir, ey pəri, ol məh camalın görməzəm
Ey pəri, hüsnin sənin mahi-münəvvər görmüşəm
Ol pəri rəna gedən sərvi-rəvanımdır mənim
Ol pəri kim, çeşmi saqi, ləli camımdır mənim
Çıxmadı eşqin sənin bir ləhzə canımdan mənim
Batinim hicrində, cana dopdolu qandır mənim
Ta məni ayırdı dövran sevgi yarımdan mənim
Ol pəri eşqinə mən candangiriftar olmuşam
Ey pəri, şirin ləbin eşqində Fərhad olmuşam
Sənmisən yanımda, cana, yoxsa xabımdır mənim
Sənin tək dilbəri-cananə yetdim
Cəmalın gülşəniçün mürği-zarəm
Vüsalından sənin dur oldu könlüm
Ey pərivəş hüsni gəncim, yar, səndən küsmüşəm
Adım İsmayıl ibni Heydəriyəm
Ta kim, ey dilbər, vüsalın getdi yanımdan mənim
Ey cəmalında sənin nuri-ilahidir tamam
Gecə-gündüz istəkim dildar yarım bulmuşam
Ta ki, gördüm mən cəmalın, ey pərivəş dilbərim
Gözləri meyxanədir, meyxanəyə göndərmişəm
Dərdü fəraqü həsrət ilən canə gəlmişəm
Ta ki, gördüm mən səni, aləmdə heyran olmuşam
Dünyəvü üqbadə sən tək yari-ğəmxar istərəm
Ey can, mən cəmalını gördükcə can derəm
Mənəm ki, bu zəmanə şimdi gəldim
Əzəldən eşq ilə divanə gəldim
Ol pəri peykər sənəm cismimdə canımdır mənim
Mən səni candan sevirəm, ey dilaramım mənim
Könüldə eşqini can tək dilərdim
Pürşərab olsun həmişə uş bu cami-dustkam
Ey gül yanağlu, qəddinə sərvi-rəvan derəm
Yer yox ikən, gög yox ikən ta əzəldən var idim
Yüzün görəndə, ey sənəm, Allahə şükr edim
Bu cahan mülkində mən sən yarə möhtac olmuşam
Hüsnini mən Yusifi-Kənanə nisbət qılmışam
Ey həbibim, sən təki ziba camalı sevmişəm
Könül verdim, cəfasın bilməz idim
Allah, Allah den, ğazilər deyən şah mənəm
Xəyalımdır mənim, ya düşdə gördüm?
Bu gün mən bir büti- məhparə gördüm
Avlaxda bu gün avlar ikən yarə yoluxdum
Dilbəra, dərdi-fəraqın qoymadı cismimdə can
Könlüm istər vəslini, ey sevgi canan, yenlədən
Səndən özgə, dilbəra, heç kim mana yar olmasun
Dilbəra, gözdən cəmalın bir nəfəs dur olmasun
Aşiqi-dilxəstə gör dildarə döndərmiş yüzin
Cəmalın görəli can buldum, ey can
Səndən özgə yarım olsa, ey pərivəş simtən
Uş yenə güllər açıldı, xarə söylən gəlməsün
Candurur cismimdə eşqin, canım əldən getməsün
Mən sana daim çü yarəm, sən mana əğyarsən
Ey ki, heyrandır könül sən dilbəri-dildar içün
Surətin gördüm, nigara, məstü heyranəm bu gün
Ey ki, çox düşdüm fəraqindən fəğanü vayə mən
Görmək istər yüzini eşq ilə bu can şimdidən
Hər gələn dünya mənim der, sən qədim bünyadsən
Yüzündür sureyi-Yusif, dodağın abi-kövsərdən
Müşkin saçına ta ki, mələk çaldı şanəsin
Gəl ki, dərdi-bidəva dərmanə gəlsün yenlədən
Ulu kim, laf edər meydanə gəlsün
Ey məni hicran əlində zarü giryan eyləyən
Bu gün gəldim cəhanə, sərvərəm mən
Çün sənin tək yar buldum, özgə mən yar istəmən
Gəl ki, cana, səndən özgə təndə mən can istəmən
Dün dedim: – Tərk et yolunda, təndə candır sən deyən
Ey xublar içrə tələti hüsn ilə bay olan
Firqətin çəkdim, nigara, şimdi yar olmazmısan?
Qızılgül bağü bustanım, nə dersən?
Çıxmaz, ey dilbər, sənin xeyli-xəyalın yaddən
Qulunam bəndə, şahın könlü bilsün
Vücudum şəhrində buldum dürr ilən dürdanə mən
Behəmdullah, səfa bulduq cəmali-novbaharindən
Sübhdəm gülzar içində çaldı bülbül ərğənun
Dilbəra, gördüm yüzün, heyranəm ol dəmdən bərü
Nigara, neyləyim mən səndən ayru?!
Yüzün gördüm sənin, ey yari-məhru
Kim ola göndərəm mən yerə qarşu
Yüzüm sürüb varuram yarə qarşu
Qılur ğəmzən cəfalər dürlü-dürlü
Canım tükəndi, həsrəti-cananəyəm yenə
Gül yüzün kim, düşmüş ol zülfi-pərişan üstünə
Gərçi hicrindən zəifü natəvan oldum yenə
Daneyi-xali-siyəh kim, düşdü rüxsar üstünə
Mövsimi-qış getdi, dövri novbahar oldu yenə
Dərdi-eşqin, dilbəra, çün gəldi bu can üstünə
Ta yüzün üstündə zülfin sayə salmışdır yenə
Yar, eşqin bağrımın ta çəkdi yüz dağ üstünə
Xəyalın məskənidir can içində
Aydım qaşına: – İşvə qıl. Aydır ki, göz üstə
Könlümi çəkdi, şəha, daği-ğəmin dağ üstünə
Ey yüzün güldür, ləbin çün ğönçə xəndandır yenə
Yarə yar olmaq dilərsən, qeyri sən yar istəmə
Ey könül, eşqində yarın naləvü ah eyləmə
Gəl könül, pir istəyəli bu qədim ərkan ilə
Gər mənimlən ol məhi-namehribanım söyləşə
Məni sərgəştə heyran eyləyən şah
Ya ilahi, sən məni bieşqi-canan eyləmə
Həq təala çaldı bir seyqəl bu güzgün pasinə
Ey ki, hicrin bəndəni zar etdi qayğulər bilə
Yenə bipərvalığı yad etdigin yəni ki nə?
Əgildim, səcdə qıldım xanədanə
Diyari-eşqə sultanəm, dila, mən də zəmanimdə
Çeşmin atanda ğəmzə məgər can dilər yenə?
Əya könül quşu, derlər bəhar imiş, mana nə?
Çin düşübdür çin saçın ol yüz tümən çin üstünə
Çeşmimə gəldi, şəha, nəqşi-xəyalın bu gecə
Mənəm sultani-aləm can içində
Eynullahəm, eynullahəm, eynullah
Nəfəsi əhli-dilin gövhəri-candır bilənə
Genə əzm eylədi könlüm, gedər ol şahi-əlayə
Şəha, qılgil tərəhhüm mən gədayə
Qatı müştaq idim sən məhliqayə
Biz ol cani-yeganəyüz, yeganə
Mən ol məsti-liqayəm, gəldim imdi
Xəstə canım olmayasan sevgili canan kimi
Asdı zülfin tək ğəmin şol qəddü baladən məni
Dilbəra, gül görmədim gülşəndə rüxsarın kimi
Dilbəra, eşqində mən tək kimsə məşhur olmadı
Dilbəra, eşqini təndə saxlaram canım kimi
Dilbəra, hicrində kim ki, didə giryan olmadı
Heç sənin tək görmədim bir dilbəri-hurü pəri
Ey məni heyran edən, dər xab gördüm mən səni
Bu sürahi dilbəri-rəna kimidir qaməti
Dəmbədəm yol gözlərəm, ol sevgi yarım gəlmədi
Ta mənim gül yüzlü yarım əzmi-seyran eylədi
Ta səni gördüm, nigara, dil mana yar olmadı
Sirri-eşqindən sənin hər kim ki, agah olmadı
Cana, cəhanda olmuya məhru sənin kimi
Ol dilrüba ki, təndə çəkərmən cəfasini
Ey gül yanağlu, ləblərinə can desəm, yeri
Əksi-sayəndir vücudim, ey saçı zilli-humay
Yoxdurur aləmdə bir dəx hüsn ilən yarım kimi
Ey cəmalındır sənin allah nurin məzhəri
Ta gördü gözlərim səni, ey hüsn ilən ğəni
Ey mələk surətli insan, ey günəş yüzlü pəri
Ey sənəm, yolunda bu aləm fədadır, can dəxi
Ta ki, axşam vəqti gördüm, ey büti-məhru səni
Mana dərdü bəlalər yaxşı gəldi
Ğəmindən gözlərim ümman degilmi?
Dünyəvü üqbadə birdir yar, dutman yar iki
Mənim könlüm alan dilbər degilmi?
Vəchinə baxgəc göründü gözümə məh parəsi
Təalallah, gəl ey gör kim, yenə nuri-xuda gəldi
Rüxün bədr ayə bənzər, bənzəməzmi?
Yəqin bilki, xudayidir Xətayi
Şəha, səndən səfa istər Xətayi
Bahar oldu ki, aləm gülşən oldu
Mən büti-Leyli əlindən olmuşam Məcnun kimi
Vücudin rövzeyi-rizvan degilmi?
Ey boyun tuba, dodağın abi-heyvan nisbəti
Nələr gəldi, gələsidir, mədəd hey
Gəl ki, cana, səndən ayru gözlərim qan ağladı
Ey şəha, mən səndən özgə sevmədim, sevmən dəxi
Həqi könlündə sir saxla, özündən bixəbər sufi
Ey müsəlmanlar, əsiri-zülfi-yarəm, doğrusu
Qara zülfinə boynun hindi düşdi

© 2011 Ədəbiyyat portalı - www.azerlit.info